33- پایان نامه عالی نقد و بررسی تدلیس در حقوق ایران 81 صفحه
چکیده
تدلیس، از جمله مباحث بحثبرانگیز حقوق قراردادها است. در حقوق ایران، تدلیس را به «فریب دادن طرف قرارداد در انگیزه اصلی یا یکی از جهات تراضی» تعریف میکنند. در حقوق ما، تدلیس عیب اراده تلقی نمیشود، چون عیب اراده (رضا) منحصر به اکراه و اشتباه میباشد. در فقه، مشتبه ساختن حقیقت امر بر طرف مقابل، تدلیس تلقی میشود و با توجه به ضمانت اجرایی که برای تدلیس در نظر گرفتهاند (خیار فسخ)، تدلیس عیب رضا تلقی نشده و ایراد عقد مبتنیبر قواعد فقهی مثل «قاعده لاضرر» یا «قاعده غرور» است. در حقوق انگلیس نیز، تدلیس عیب رضا به شمار نمیآید چون اصولا عقد، جنبه رضایی ندارد اما چون تدلیس سبب نقض حکم و وظیفه قانونی شده قرارداد را معیوب میسازد
فهرست مطالب
عنوان صفحه
واژگان کلیدی: ح
نشانه های اختصاری.. ح
پیشگفتار خ
روش تحقیق. د
ابزارهای جمع آوری اطلاعات.. د
محدودیت های تحقیق. ذ
بیان مسئله. ر
سوالات پژوهش... ز
فرضیات.. ز
پیشینه تحقیق. س
واژه کاوی.. ش
اهداف پژوهش... ص
فصل اول.. 1
کلیات تدلیس... 1
بخش اول. 2
گفتار اول. 2
تعریف لغوی.. 2
گفتار دوم. 3
گفتار سوم. 4
تعریف اصطلاحی. 4
فصل دوم. 8
جایگاه تدلیس در نظامهای حقوقی مختلف.. 8
بخش اول: 9
جایگاه تدلیس در نظام های حقوقی مختلف.. 9
بخش دوم. 9
روش نظامهاي حقوقي نسبت به تدليس... 9
بخش سوم. 13
تقسيم بحث.. 13
فصل سوم. 15
بحث پیرامون تدلیس در حقوق ایران. 15
بخش اول: 16
بحثی پیرامون موضوعات مختلف تدلیس در حقوق ایران. 16
مبحث اول. 16
جایگاه تدلیس... 16
مبحث دوم. 18
عنصر مادي تدليس... 18
گفتار (تدليس قولي) 22
مبحث سوم. 32
عنصر رواني تدليس... 32
قصد مدلس... 32
تفاوت تدليس ممنوع و ترغيب مجاز (نقش عرف) 39
تدليس ثالث.. 42
مبحث چهارم. 47
اثر حقوقي تدليس... 47
فصل چهارم. 53
تاثیر تدلیس و مدلس... 53
بخش اول. 54
تاثير تدليس و مدلس... 54
نتیجه گیری.. 65
واژگان کلیدی:
تدلیس ، ماهیت حقوقی ، قانون ، نقض حکم، رضا، خیار
نشانه های اختصاری
ق.ا.ج.ا.ا. قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران
ق.آ.د.ک. قانون آيین دادرسي کیفري
ق.آ.د.د.ع.ا.ک. قانون آيین دادرسي عمومي و انقلاب در امور کیفري
ق.آ.د.م. قانون آيین دادرسي مدني
ق.آ.د.ک.ف. قانون آيین دادرسي کیفري فرانسه
ق.م. قانون مدني
ق.م.ا. قانون مجازات اسلامي
ق.م.ف. قانون مجازات فرانسه
ق.م.م. قانون مسئولیت مدني
ق.م.ع. قانون مجازات عمومي
ا.ح.ق. اداره کل حقوقي و تدوين قوانین قوه ي قضايیه
ق. قدیم. آ.د.م قانون قدیم آیین دادرسی مدنی
پیشگفتار
زبان از دو منظر مورد بررسي قرار مي گيرد: يكي زبان به عنوان وسيله اي كه منعكس كننده عملكرد ذهن بشري است و بايد به صورت خام و بدون ارتباط با ديگر عوامل بيروني زبان بررسي شود و ديگري زباني كه به عنوان وسيله ارتباطي به كار مي رود و عوامل محيطي و اجتماعي بر آن اثر دارد و آن را دچار تغيير مي كند.
زبان ارتباطي، عادت رفتاري است كه افراد يك جامعه به طور مشترك آن را دارند. مسئولاني كه حوزه هاي خاصي از آسيب هاي اجتماعي را بررسي مي كنند معتقدند بسياري از مشكلات اجتماعي از استفاده غيرعاقلانه زبان يا اشكال ديگر برقراري ارتباط به وجود مي آيد.
انسان به واسطه زبان، قادر به پنهان كردن افكار و مقاصد خود و دروغ گفتن است. بشر به دليل زندگي اجتماعي، دروغ هاي زباني را به طور قراردادي به دو گروه قابل قبول و غيرقابل قبول تقسيم بندي كرده است. دروغ هاي قابل قبول و پذيرفتني مي توانند صنايع ادبي، استعاره، طنز، تعريف و تمجيد، بازاريابي و تبليغ، مبالغه و از اين قبيل باشند و دروغ هاي غيرقابل قبول و داراي قباحت شامل تدليس، جعل، تهمت، فحاشي و امثال آن است كه حكم تقلب را دارند و در بعضي موقعيت ها، در صورت رساندن ضرر به ديگري، از لحاظ قانون، تخلف محسوب مي شوند. در قانون مدني اين تخلف قانوني، جرم و تحت عنوان تدليس مطرح شده است.
روشتحقیق
یکی از اصلی تر ین بخش های هر کار پژوهشی را جمع آو ری اطلاعات تشکیل می دهد. چنانچه این کار به شکل منظم وصحیح صورت پذیرد کار تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری از داده ها با سرعت و دقت خوبی انجام خواهد شد این تحقیق با توجه به اهداف تحقیق و به منظور پاسخگویی به سؤال یاد شده با کتابخانه ای با استفاده از اطلاعات پیشین که جمع آوری شده مورد بررسی قرار گرفته است.
ابزارهای جمع آوری اطلاعات
مقالات پیشین ، کتاب، اینترنت
محدودیتهایتحقیق
در انجام تحقیق با محدودیت ها و مشکلات زیادی مواجه بودم که در ذیل به اهم آنها اشاره می کنم:
الف( عدم آشنایی کافی با چگونگی انجام تحقیق و پژوهش به دلیل تجربه کم و ناآشنایی با اصول پژوهش و تحقیق.
ب( عدم دسترسی به منابع و مأخذ مربوط به تحقیق.
ج( کمبود وقت به علت همزمان بودن انجام پروژه تحقیق با سال تحصیلی و آزمون کارشناسی ارشد.
د( عدم دسترسی به پایان نامه ها ، خصوصاً پایان نامه های مربوط به موضوع انتخاب شده.
بیان مسئله
تدليس به معناي فريب دادن و پنهان كردن واقع است. پس هرگاه فروشنده كالايي، براي فريفتن خريدار، وصفي موهوم را به كالاي خود نسبت دهد يا عيبي را كه در آن است بپوشاند، در معامله تدليس كرده است. بدين ترتيب در تدليس نوعي تقلب و ريا وجود دارد و فرد فريبكار، بي اعتنا به شرافت شغلي و درستكاري متعارف، از اعتماد طرف معامله براي گول زدن او استفاده مي كند. بر اين مبنا گاه گفتن دروغ يا اظهاري نابجا سبب ايجاد حق فسخ قرارداد و يا معامله مي شود و فرد دروغگو ملزم به جبران خسارت طرف معامله مي شود. بدين جهت تدليس در معامله با كلاهبرداري قرابت دارد.
چنانچه عمل فريبكارانه با استفاده از زبان دروغ، موجب هتك حرمت و يا ضرر و مكافات شود، عمل تدليس به عنوان جرم كيفري قابل پيگرد قانوني است و فرد خاطي علاوه بر جبران خسارت، به حبس از شش ماه تا پنج سال محكوم خواهد شد. در اين فصل، سوءنيت خاص، در هدف و خواست مرتكب به تحصيل نتيجه، وجود دارد.
شايان ذكر است كه از ديدگاه فقها و حقوقدانان، هر كار فريبنده اي موجب تدليس نيست. بسياري از جلوه پردازي ها و ظاهرسازي هاي معمول در تجارت، مانند تزئين كالادر حد متعارف كه از نظر عقلاپسنديده است، موجب ضرر و زيان نمي شود. بازاريابي و گزافه گويي تجاري، تدليس نيست، زيرا هدف فروشنده دسيسه و تقلب و كار وي نامتعارف نيست. ارتكاب اعمال فريبنده در صورتي موجب ثبوت ضرر مي شود كه در طرف ديگر عقد، اثر سوء گذاشته و وي را به انعقاد آن وادار نمايد. در حقيقت بازاريابي به آن دسته از فعاليت ها و عملكردهاي تجاري و بازرگاني اطلاق مي شود كه موجب تسهيل فرايند مبادله كالاو خدمات بين فروشنده و خريدار شود و بدين ترتيب تقاضا و خواست مشتري، در اثر عملكرد بازارياب برآورده مي شود. تبليغ يكي از فعاليت هاي ويژه در تجارت است كه به تناسب شرايط فرهنگي و اجتماعي در جامعه مخاطب تاثير مي گذارد.در اين مبحث، زبان واسطه اي است براي تبادل اطلاعات و هدايت.
سوالات پژوهش
سوال اصلی
نقد و بررسی تدلیس در حقوق ایران
سوالات فرعی
آیا تدلیس از منظر حقوق ایران می تواند باعث ابطال قرارداد گردد؟
فرضیات
با توجه به سوال پژوهش می توان فرضیه ذیل را مد نظر فرار داد:
رابطه معناداری بین تدلیس و ابطال قراداد از منظر حقوق ایران وجود دارد.
پیشینه تحقیق
در روزگار ما بحث مربوط به تدلیس از مسائل بحث برانگیز در بین محاکم و حقوقدانان کشور و حتی عرف جامعه بوده و است ، از دیدگاه فقها و حقوقدانان هر کار فریبنده ای موجب تدلیس نیست . بسیاری از جلوه پردازیها و ظاهرسازیهای معمول در تجارت مانند تزیین کالا یا لباس یا آرایش طرف عقد نکاح در حد متعارف که از نظر عقلا پسندیده است موجب خیار نمی شود علاوه بر این کار فریبنده را باید طرف عقد انجام دهد و تدلیس شخص ثالث اصولا اثری ندارد. با اینهمه فقها در عقد نکاح فریبکاری ولی زوج یا زوجه عاقد و حتی واسطة ازدواج را موجب خیار می دانند. همچنین برای تحقق کار فریبنده لازم است که تدلیس کننده قصد فریب داشته باشد و فقها در تعریف و تحلیل مصادیق تدلیس به این نکته توجه داشته .
واژه کاوی
تدلیس:
در لغت از ريشه دلس كه مانند دلسه بمعناي تاريكي است يا دلس كه بمعناي فريب و نيرنگ است ميآيد و در حقوق اسلامي معمولاً پوشاندن و پنهان ساختن عيب را رساند.
اهداف پژوهش
- بررسی جایگاه تدلیس در حقوق ایران
- رابطه تدلیس با ابطال قراداد
- بررسی تطبیقی تدلیس در حقوق ایران و فرانسه
مقدمه
موضوع اصلی مقاله حاضر- مفهوم تدلیس و جایگاه آن در حقوق ایران، انگلیس و فقه امامیه- ازجمله مباحث شیرین و بحثبرانگیز حقوق قراردادها میباشد که در تمامی نظامهای بزرگ حقوقی معاصر، بخش مستقل و نسبتا مبخشی را به خود اختصاص داده است. اهمیت اساسی مطالعات و تحقیقات تطبیقی در این است که محقق را متذکر میسازد که اطلاعات حقوقی ملی او برای آگاهی به راهحل مسائلی که در کشورها و نظامهای حقوقی دیگر مطرح هستند کافی نیست و اصولی که در یک کشور جزء مسلمات حقوقی هستند، لازم نیست که در سایر کشورها و سیستمهای حقوقی مختلف نیز چنین وضعی داشته باشند. در مقاله حاضر، به اختصار به تعریف لغوی و اصطلاحی تدلیس در نظامهای حقوقی ایران، انگلیس و فقه امامیه پرداخته شده و جایگاه آن را در نظامهای حقوقی مذکور تببین خواهیم کرد
نتیجه گیری
حقوق ايران پس آنچه درباره فقه اسلامي وحقوق فرانسه گفتيم چهره اي روشن تر مي نماياند: گرچه تدليس در زمره خيارات ذكر شده است و بنابراين بموجب ماده 439 (اگر بايع تدليس نموده باشد مشتري حق فسخ بيع را خواهد داشت و همچنين است بايع نسبت به ثمن شخصي در صورت تدليس مشتري ) اما آيا تدليس واقعاً همان مفهوم فقهي را در حقوق ايران دارد؟ با توجه به ماده 438 در تعريف نسبه كلي تدليس بر مي آيد كه قانونگزار ايران در بنياد مفهوم فرانسوي را براي بيان نظريه اي كلي پذيرفته ولي در ضمانت اجرا از فقه اسلامي تبعيت كرده است از اينجا نتيجه اي مهم حاصل مي شود. گرچه موجب ماده 440 (خيار تدليس بعد از علم به آن فوري است ) ولي چون تدليس اكنون در حقوق ايران مفهوم رضايي يافته است , اگر كسي پس از آگاهي از تدليس از حق خود فوراً استفاده نكند با توجه به بستگي تدليس و اشتباه درنظام حقوقي رضايي مانند فرانسه حق ايراد اشتباه بجاي خود باقي مي ماند اگر اين را نپذيريم به دوره اي از تاريخ حقوق همانگونه كه در آغاز گسترش حقوق رم يا انگليس بود بر مي گرديم كه حق تابع قالبهاي دادرسي بود نه آنكه بنا به پذيرش همگان بعدي براي ياري و پيروزي حق باشد. حتي در نظامي مانند حقوق انگليس كه بر بنياد رضايي استوار نيست باز رابطه طبيعي تدليس و اشتباه از نظر دور نمانده است.
بررسي تطبيقي اين مقاله دست كم دو نكته را روشن مي سازد : يكي آنكه مفاهيم حقوق منطق گريز ناپذيري ندارد و هر نظام حقوقي گرچه جدا از هم و با روشهاي ويژه خود براي پيش گيري يا سركوبي تدليس چون پليده اي اجتماعي مي كوشد ديگر آنكه اين مفاهيم حقوقي هميشه در دگرگوني است : هر يك از اين نظامها را كه بنگريم مي بينيم كه در راههاي پر پيچ و خم از نشيب رو بفراز آمده و از نظامهاي ديگر مايه و رنگ گرفته است حقوق خود ما در ايران نموداري از اين است كه چگونه چون چشمه اي از دو منبع سيراب و هريك از اين منابع نيز خود چگونه بوجود آمده است : حقوق پديده اي اجتماعي است و هر پديده اجتماعي در دگرگوني است حقوق خصوصي نيز كه شديد باروترين ميوه تلاش ذهن حقوقدانان در ميان رشته هاي حقوقي باشد, هميشه در تحول است.
منابع
- با توجه به رای شماره 3570-26/2/42 هیات عمومی دیوان عالی کشور و رای شماره 479-5/4/1331
- برای نونه رای شماره 105و106 مورخ 24/2/1362 شعبه 2 دادگاه عمومی تهران رجوع شود ؛ نقل از کاتوزیان ، ناصر ، توجیه و نقد رویه قضایی
- روز نامه جام جم مورخ 26 اردیبهشت
- شهیدی ، مهدی ، حقوق مدنی 6 همچنین تشکیل قرارداد بیع
- کاتوزیان ، ناصر ، توجیه و نقد رویه قضایی
- کاتوزیان ، ناصر ، درسهایی از عقود معین ، جلد اول
- کاتوزیان ، ناصر، در سهایی از عقود معین جلد اول. همچنین عقود معین ، جلد 1 ،شماره۴۶
موسوی هاشمی ، سید حسن ؛ جزوه حقوق مدنی ۶ - ماهنامه قضاوت شماره ۴۷؛ سال ششم ، مهر و آبان ۱۳۸۶
- ماهنامه قضاوت شماره ۴۷؛سال ششم ، مهر و آبان ۱۳۸۶
- ماهنامه قضاوت شماره 56 سال هفتم ، مهر و آبان ۱۳۸7
- محمد جعفر ، جعفری لنگرودی ، ترمینولوژی حقوق
برای خرید این پروژه کافیست با شماره 09183661400تماس حاصل کنید
با سلام خدمت همه ی ایرانی هایی که به ایرانی بودنشان افتخار می کنند...