فهرست مطالب

چکيده: 2

مقدمه. 3

مفاهيم عمده روشنفکري.. 4

روشنفکر کیست؟. 7

تاریخچه ی روشنفکری: 10

روشنفکران و سیاست: 11

روشنفکري به مثابه يک پديده: در جستجوي رهيافتي نو. 14

روشنفکران و سیاست.. 18

نقش رو شنفکران در سیاست.. 19

انواع مقوله‏ي روشنفكري.. 21

چگونگي تأثيرگذاري روشنفكران در زندگي سياسي. 24

آسیب‌شناسی دموکراسی در ایران: 29

موانع دموکراسی را در کجا باید جستجو کرد؟. 33

دموکراسی و روشنفکران. 34

منابع: 39

مقدمه

مفهوم روشنفکر در زبان فارسي عموماً برابر واژه «انتلکتوئل» (Intellectual) وضع شده است. در ايران با وجود ابزار نظرات متعدد راجع به معاني مستفاد از اين مفهوم، تا کنون تلاش به سامان جهت ارائه رهيافتي مبتني بر رديابي واژه اي - تاريخي، براي روشن ساختن واقعيت امر انجام نپذيرفته است. چه، بحث هاي طرح شده، به طور عمده از رويکردهاي ذيل برخوردار بوده اند:

1) ارائه يک بحث زباني صرف، که به ناچار در حد کلياتي فرهنگنامه اي به معاني مفهوم ياد شده راه مي برد. 2) تقطيع تاريخ گزينشي اجتماعي غرب که به تناسب ديدگاه هاي اختيار شده، موجب تعدد آرائي گشته که هر يک سرآغاز و سرچشمه اين مفهوم را در دوره اي خاص دانسته اند. اين ديدگاه ها، هر يک، بر اساس مسائل مبتلا به دوره تاريخي در نظر گرفته شده، خصايصي چند بر اين پديده برشمرده اند.

در اينجا، با استفاده از رهيافت تبارشناختي (Genealogical Approach) مفهوم ياد شده را بررسيده ايم. اين رهيافت که نخستين بار توسط نيچه مطرح شد و در دوره معاصر، ميشل فوکو، فيلسوف فرانسوي، جاني دوباره به آن داد، به جاي جستجوي سرچشمه و آغاز مطلق، کاويدن و نشان دادن پديده در بستر تاريخ خود و نشان دادن آن چونان ظهور نيرويي در عرصه رابطه نيروها و به اين ترتيب، دريافتن و نشان دادن رابطه آن با شبکه اي از پراتيک قدرت را در نظر دارد. به ديگر سخن، دريافتن و نشان دادن رابطه پديده مورد بررسي با مجموعه روابط اجتماعي ديگر، در گسترده ترين معناي ممکن، مطلوب اين رهيافت مي باشد.

بدين ترتيب، با در نظر گرفتن مفهوم روشنفکر همچون پديده، با استفاده از ويژگي هاي کلي بر يافته بر اين پديده در طول تاريخ تفکر اجتماعي غرب، به بحث درباره بستر تاريخي و زمينه هاي باليدن و تطور اين پديده در غرب و شيوه هاي برخورد با آن در دوره هاي گوناگون تاريخ اجتماعي آن سامان پرداخته ايم. چه ما برآنيم که تنها با دريافت و بازنمود عملکرد يک رخداده در متن اصلي خودش است که مي توان به چيستي آن پي برد.

 

منابع:

1. روشنفکری،رازداری،دینداری(دکتر عبدالکریم سروش)

2. کالبد شکافی جریانهای روشنفکری واصلاح طلبی در ایران(حسین امانیان)

3. هرمنوتیک و نو اندیشی دینی(جهانگیر مسعودی)

4. روشنفکری از نگاه روشنفکران(مجموعه مقالات در باب روشنفکری)

5. در خدمت وخیانت روشنفکران(جلال آل احمد)

6. موج چهارم(رامین جهانبگلو)

7.روشنفکر و مسؤلیت او در جامعه(دکتر علی شریعتی)

8. ماجرای غم انگیز روشنفکری در ایران(یحیی یثربی)

9. روشنفکران وسیاست(مقاله ی عباس عبدی)

10. جامعه شناسی سیاسی (حسین بشیریه)

11. مصاحبه شهروند امروز با حسین قاضی

12. سایت اینترنتی ویکی پدیا