بررسی قابلیتهای زیبایی شناسی اقلام سته خوشنویسی بر تایپوگرافی ایران 100 صفحه - عالی
پایان نامه: بررسی قابلیتهای زیبایی شناسی اقلام سته خوشنویسی بر تایپوگرافی ایران 100 صفحه - عالی
چکیده:
این پایان نامه که با عنوان بررسی قابلیتهای زیبایی شناسی اقلام سته خوشنویسی بر تایپوگرافی ایران دنبال شده است شامل هفت فصل می باشد که در فصل اول کلیات پروژه ذکر شده است که شامل سوالات آغازین،فرضیات،اهداف و واژگان کلیدی است.فصلدوم آن درباره ی خلاصه ای از تاریخچه خطوط ششگانه اقلام سته است که این خطوط را به طور مختصر مورد بررسی قرار میدهد.فصل سوم توضیحی کوتاه از حالت نوشتاری اقلام سته به قلم خوشنویسان پدیدآورنده را در بر دارد.و در فصل چهارم محقق توسط جدول تصویری این خطوط به مقایسه آنها می پردازد.و در فصل پنجم که بیشترین مطالب پروژه را در بر دارد درباره ی تایپوگرافی نوین براساس اقلام سته آورده شده است.و در فصل هفتم محقق نمونه کارهای عملی خود را با توجه به کارکرد خود در زمینه ی مطالب پروژه را قرار داده است و به جمع بندی آن پرداخته است.
پیشینه:
لازم به ذکر است با همه تلاشی که کردم در هیچ سایت و دانشگاهی هیچ تحقیق یا پایان نامه مرتبطی در زمینه پایان نامه خود نیافتم که آن را درج کنم.
پیشگفتار:
طی حدود بیست هزار سال فرایندی طولانی و سراسر دگرگونی توسط بشر طی شد تا او توانست پا به دنیای خط و نگارش بگذارد تا آنچه را که می اندیشد نگارش کند.
خط در جامعه ی امروز مهمترین ابزار بیان و انتقال اطلاعات است و نیاز به آن بی شک اجتناب ناپذیر است و با توجه به لزوم وجود خط و نوع استفاده از آن در دنیای امروز و سطح وسیع تبلیغات و دنیای این هنر مرا واداشت تا با توجه به علاقه شخصی در زمینه تایپوگرافی و ارتباطش با مخاطبان به این بخش وارد شوم و به سوالاتی که در این زمینه برای خود و یا شاید برای دیگران بوجود آمده است پاسخ داده و آنها را مورد بررسی قرار دهم.
فهرست مطالب
مقدمه...........................................................................................................................................................
فصل(1):کلیات تحقیق
1-1-طرح مسئله...............................................................................................................
1-2-سوالات آغازین..........................................................................................................
1-3-فرضیات...................................................................................................................
1-4-اهداف تحقیق............................................................................................................
1-5-واژگان کلیدی............................................................................................................
فصل(2):خلاصه ای از تاریخچه خطوط ششگانه اقلام سته...........................................
2-1-خط نسخ............................................................................................................................................
2-2-محقق..................................................................................................................................................
2-3-توقیع..................................................................................................................................................
2-4-رقاع....................................................................................................................................................
2-5-ریحان.................................................................................................................................................
2-6-خط نسخ و بزرگان آن.....................................................................................................................
2-7-محقق و ریحان...................................................................................................................................
2-8-ثلث......................................................................................................................................................
2-9-توقیع(یا تواقیع).................................................................................................................................
2-10-رقاع...................................................................................................................................................
فصل(3): توضیحی کوتاه درباره حالت نوشتاری اقلام سته به قلم خوشنویسان پدید آورنده...................................................................................................................................................
فصل(4):جدول مقایسه خطوط اقلام سته(توقیع،رقاع،ریحان،ثلث،نسخ،محقق)................................................................................................................................................................................
فصل(5): تایپوگرافی نوین..................................................................................................................
5-1-مقدمه ای بر تایپوگرافی نوین...........................................................................................................
5-2-تایپ چیست؟....................................................................................................................................
5-3-چاپ سربی در ایران..........................................................................................................................
5-4-تایپ فیس چیست؟...........................................................................................................................
5-5-اساس تایپ در غرب........................................................................................................................
5-6-طبقه بندی حروف تایپ...................................................................................................................
5-7-تایپوگرافی در صفحه آرایی..............................................................................................................
5-8-حفظ سادگی در طراحی حروف......................................................................................................
5-9-واحد اندازه گیری تایپ....................................................................................................................
5-10-سرآغاز تایپ های عربی و فارسی................................................................................................
5-11-خط کوفی شروع خط عربی فعلی.................................................................................................
5-12-خط نسخ،پایه ی فونت های کنونی..............................................................................................
5-13-اساس طراحی تایپ در زبان عربی و فارسی..............................................................................
5-14-طراحی..............................................................................................................................................
5-15-ضخامت قلم.....................................................................................................................................
5-16-جهت قلم..........................................................................................................................................
5-17-گوناگونی الفبایی..............................................................................................................................
5-18-وزن...................................................................................................................................................
5-19-طراحی حروف بطور مجزا و یا متصل..........................................................................................
5-20-کرسی بندی های اصلی تایپ فارسی..........................................................................................
5-21-اصلاح حروف باتغییر نسبت و فاصله ها.....................................................................................
5-22-اصلاح ناسازگاری های بصری در تایپ های فارسی...............................................................
5-23-مسیر طی شده تایپ و فواصل و حروف ترکیبی در عربی و فارسی.......................................
5-24-ترکیب حروف و تصویر.................................................................................................................
5-25-ارتباط بصری بین کلمات و تصاویر.............................................................................................
5-26-تعدادی از بزرگان هنر تایپوگرافی جهان چنین می گویند.........................................................
نتیجه گیری....................................................................................................................................................
فصل(6):نمونه های یافت شده تایپوگرافی بر اساس اقلام سته...................................
فصل(7):نمونه کارهای عملی دانشجو..........................................................................................
7-1-لوگوها.................................................................................................................................................
7-2-جلد کتاب...........................................................................................................................................
7-3-طراحی الفبا(تایپ فیس)...................................................................................................................
7-4-اتودها......................................................................................................................
منابع و مآخذ..................................................................................................................................................
مقدمه:
امروزه تایپوگرافی در تبلیغات نقش پر رنگی را برای خود پیدا کرده است و طراحان گرافیک بر آنند تا با استفاده از قابلیت های حروف در طراحی طرح های مورد نظر، پنجره ی تازه ای را برای پیشرفت فن تایپوگرافی در همه زمینه های گرافیکی و تبلیغاتی در مقابل چشمان مخاطبان به نمایش بگذارند.
بر همین اساس بنده با توجه به قابلیتهای زیاد استفاده از حروف و بخصوص تاثیر خوشنویسی خطوط اقلام سته بر تایپوگرافی نوین بر آن شدم تا تحقیقی هر چند خلاصه و گذرا در این زمینه انجام دهم و به سوالات خود که آیاخطوط خوشنویسی که در اینجا اقلام سته مد نظرم بوده است بر تایپوگرافی امروزه ما تاثیری داشته است یا خیر؟ و اگر چنین بوده طراحان چگونه توانسته اند از این خطوط در طراحی لوگوها و تایپوگرافی در جاهای مختلف استفاده کنند و تا چه حد در کار خود موفق بوده اند؟
و یا اینکه طراحان بیشتر در طراحی چه نوع از تایپوگرافی هایی از خطوط قدیمی استفاده کرده اند؟
و آیا روند استفاده از خطوط کهن و قدیمی در آینده نیز ادامه دارد؟
و تا چه اندازه در بهبود و رشد هرچه بیشتر تایپوگرافی نوین موثر بوده است؟
پاسخ به همه این سوالات در گرو تحقیق و بررسی بر روی خطوط گذشته خوشنویسی(منظور از خطوط گذشته در این پروژه صرفا خطوط اقلام سته است.)و خطوط نوین و تاثیر و تلفیق این دو باهم است.
امید است در پایان این تحقیق،به جواب همه این سوالات دست پیدا کنم تا شاید با پاسخ به این سوالات و رسیدن به نتایج خواسته شده راه کوچکی برای بهتر شدن هرچه بیشتر تایپوگرافی نوین باز شود.
فصل (1)
کلیات تحقیق
1-1-طرح مسئله:
با توجه به این که خط عضو جدانشدنی از دنیای ارتباطات و تبلیغات است و دامنه استفاده از این ابزار در دنیای امروز بسیار وسیع است و علاوه بر جنبه نگارشی، جنبه تصویری و تبلیغاتی و بصری به خود گرفته است نظر مرا به خود جلب کرد و از آنجا که کار با خط و حروف یکی از هنرهای مورد علاقه من است مرا برآن داشت تا با تلاش در این زمینه بتوانم سوالات ذهنی خود را پاسخ دهم.پاسخ به این سوالات در گرو تحقیق و مطالعه در زمینه های مختلف خط و شکل گیری آن است.امید است در پایان،این پروژه بتواند به سوالاتی از این قبیل که ممکن است برای هنرآموزان و دانشجویان زیادی پیش بیاید پاسخ دهد.
1-2-سوالات آغازین:
1) آیا در گذشته خطوط فقط صرفا جنبه نوشتاری و اطلاع رسانی داشت و یاجنبه ی بصری و زیبایی شناسی آن نیز مد نظر بوده است؟
2) آیا خطوط گذشته خوشنویسی ایران از جمله خطوط ششگانه اقلام سته بر تایپوگرافی ایران تاثیر داشته است؟
3) فرق تایپوگرافی و خوشنویسی در چیست؟
4) تایپوگرافی چه فرقی با تایپ فیس دارد؟
1-3-فرضیات:
1):
-در نظر اول احتمالا در گذشته از خط صرفا برای بیان افکار و اطلاع رسانی در آن زمان استفاده میشده است و جنبه های زیبایی شناسی آن اهمیت نداشته است و یا در درجه آخر استفاده از خط مد نظر قرار می گرفته است.
-با کمی تفکر می توان به این نتیجه رسید که در گذشته نیز خط و خوشنویسی از نظر زیبایی شناسی برای مردم آن زمان بسیار مهم بوده است.به طوری که خط و خوشنویسی به سرعت در حال رشد بود و بر زیبایی آن در طول رشد خود افزوده می شد و هنرمندان می کوشیدند زیبایی خطوط را به بالاترین درجه خود برسانند و بسیار مشاهده می شود که حتی جنبه زیبایی شناسی و بصری خطوط بر خوانایی آن ارجحیت دارد و از آن برای سردرها و کاشیکاری ها و جلد کتاب استفاده می کردند.
برای نمونه می توان از خط ثلث نام برد که حتی در معماری ها هم اکنون پس از گذشت سالها نیز بسیار استفاده می شود.
2):
-از آنجا که خطوط خوشنویسی برای مکاتبه و اطلاع رسانی استفاده می شده است بنظر می رسد که در تایپوگرافی که کار با حروف بصورت نوین است هیچ دخل و تصرفی نداشته باشد.
-خوشنویسی،خوش نوشتن با قلم است و تمامی اصول نوشتن در تمام حروف در آن رعایت میشود ولی تایپوگرافی کار با حروف بدون در نظر گرفتن اصول و قواعد خاص است.
-گرچه حروف خوشنویسی با قواعد و اصول نوشتن خاص خود همراه است ولی می توان برای بهتر شدن و رساندن هرچه بهتر پیام خود از خوشنویسی در تایپوگرافی بهره جست.از آنجا که تایپوگرافی کار با حروف و بطور کل هنر دیزاین با حروف و تایپ است بنابراین می تواند برای این دیزاین از حروف گذشته نیز الهام بگیرد و یا حتی خود این حروف را در کار با دیزاینی خاص مورد استفاده قرار دهد.
3):
-در خطاطی انتقال معنی و زیبایی هدف و غایت خطاطی بوده است.در حالی که تایپوگرافی در واقع اضافه کردن چیزی است به نوشته.می تواند حروف کوچک و بزرگ شوند و یا چیدمان آن تغییر کند و یا با اضافه کردن عکس و رنگ و ...تصویری خاص خلق شود که جنبه بصری آن در درجه اول مورد بررسی قرار می گیرد.
در واقع خوشنویسی و خطاطی معنی را مستقیم و بدون فکر و تعمق به خواننده خود می رساند ولی اثر تایپوگرافی مخاطب را به فکر فرو می برد تا در مورد آنچه می بیند و می خواند فکر کند و در واقع مقصود اثر را در جایی خارج از متن نوشته جستجو کند.
4):
-چنین بر می آید که هر دوی اینها کار با حروف است.
-تایپوگرافی کار با حروف است بدون در نظر گرفتن اندازه و سبک معین با توجه به جنبه های بصری اثر مورد نظر،در حالی که تایپ فیس عبارتست از یک تایپ و یا انواع آن در یک اندازه معین منطبق و سازگار باشد.یک تایپ فیس معمولا شامل حروف الفبا،شماره ها و علائم نوشتاری مثل کاما و پرانتز است.
1-4-اهداف تحقیق:
هدف از انجام این پروژه بررسی چگونگی پیدایش خطوط اقلام سته خوشنویسی ایران و تاثیر آن بر تایپوگرافی نوین ایران است.مطالب این پروژه هرچند مختصر و اجمالی است ولی تلاش شده است پاسخگوی سوالات بنده در این زمینه باشد.
1-5-واژگان کلیدی:
اقلام سته-تایپوگرافی-خوشنویسی
منابع:
- فضایلی، حبیب ا...،تعلیم خط، انتشارات سروش، تهران.1388
- الکس وایت، عناصر طراحی گرافیک، الهه بور، عبدالرضا قریشی، انتشارات آبان، تهران.1390
- مثقالی، فرشید، تایپوگرافی، موسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر، تهران.1390
- منشی قمی، احمدابن حسین، گلستان هنر، تصحیح احمد سهیلی خوانساری، بنیاد فرهنگ ایران، تهران. 1359
- میرابوالقاسمی، رقیه، دانشنامه بزرگ جهان اسلام، ثلث، تهران. 1377
- فضایلی، حبیب ا...، اطلس خط، انتشارات مشعل اصفهان، تهران. 1363
- سحاب، عباس، اطلس چهارده قرن هنر اسلامی، جلد دوم، تهران. 1363
- احمدی نیا،محمدجواد،شیوه های شماره گذاری صفحات در کتب چاپ سربی دوره قاجار،مجله کتاب ماه هنر شماره 172،تهران.1390
جهت دریافت با شماره 09183661400 تماس حاصل کنید.
با سلام خدمت همه ی ایرانی هایی که به ایرانی بودنشان افتخار می کنند...