باغ عرفان در شعر سهراب 42 صفحه
Table of Contents
چند نمونه از هندی واژه های سپهری برای اثبات ادعا: 9
رومانتیسم بودن شعرهای سپهری: 12
آیتی بهتر از این ميخواهید.. 13
عقیده علی موسوی گرمارودی در رابطه با سهراب سپهری... 23
عرفان در شعر سهراب و توجه مردم پس از انقلاب... 31
مقدمه:
من پر از نورم و شن و پر از دار و درخت پرم از راه، از پل، از رود، از امواج پرم از سایه برگی در آب چه درونم تنهاست.
نزدیک به بیست سال از خاموشی شاعری ميگذرد که به درستی، وارث آب و نور و روشنی بود. صیاد لحظه های بود و شاعر رنگهاو و نقاش کلام .
دیر زمانی از سفر سهراب به شهر پشت دریاها نميگذرد اما در همین مدت مقالات و کتب متعددی درباره شعر و کلام او به رشتهي تحریر در آمده است اندیشمندان، صاحب نظران و منتقدان ادبی از زوایای مختلف به تحلیل آثار او پرداخته اند و هر کدام با توجه به برداشت خود مطالبی در خور تامل و ارزشمند به رشتهي تحریر در آورده اند. کثرت مطالب منتشر شده درباره سپهری به حدی است که او را از تماميمشاهیر معاصر ایران متمایز ميکند. سهراب از خاک غریب ما رخت سفر بسته. اما آنچنان که خود گفته
«همچنان خواهد خواند و همچنان خواهد ماند».
« حافظ پدر» سهراپ پسر، ساکنان کنگره عرش اهتماميدیگر درباره اوست.
سهراب قرن بیستم، همانند تک سوار سلحشور عرصه آزادگی و آزاد اندیشی است که هر دو از یک راه درونی با هم پیوند دارند.
سبک سپهری:
اگر بخواهیم در شعر پس از نیما به دنبال سبک های شناخته شده ای درشعر فارسی بگردیم به یقین شعر سپهری به اعتبار عملکرد ظریف و دامنه دار قوه ی خیال و نقش آفرینی های ذهنی و پیچ و تاب های زبان،به شعر سبک هندی تعلق خواهد گرفت. گذشته از تاثیری که سپهری از فلسفه گرفته بود او در اشعارش فلسفه ای گذاشت که دربیشتر جاها خمیر مایه ی شعری سپهری بوده است نحوه گزینش کلمات، و به کار بردن آن در شعرهایش نشان و علامت یک شعر هندی و تاثیر پذیری اشعار هنری در نوشته های سهراب است.
رومانتیسم بودن شعرهای سپهری:
طبیعت در آثار پیروان سبک رومانتیسیسم به صورت معبد تصویر ميشود مانند پیاله ای ميشود برای دیدن عکس رخ یار برای دیگران در چنین طرز تفکر و اندیشه و مکتبی مثلا علف دستمال ميشود برای پروردگار. در شعر سهراب طبیعت معبد است. مسجد و قبله و محراب همه از طبیعتند اما پیروان سپهری و مرجع و ماخذ آن دیگران فراوان سخن گفته اند.
عرفان در شعر سهراب و توجه مردم پس از انقلاب
عرفان مفهومی است که دستخوش تغایرات عقاید شده و از جرگه ی مدفاهیم انسانی جدا نبوده و در تعابیری متعدد یاد میشود. ذکر این که فلان چیز عرفانی است و فلان کس عارف، بسته به تعبیری است که برای پدیدار یک اندیشه برگرفته شده است.
انديشه اسطوره اي :
انسان پيش از مدرنيته بطور غالب شيوه " انديشيدن اسطوره اي" داشت.
كاسيرر آن را" انديشه اسطوره اي mythical thinking" خواند. كه در نظريه او شكلي از انديشه بود و به اين ترتيب دو"جهان بيني" شكل گرفت كه يكي بر"جهان بيني اسطوره اي" و ديگري بر"جهان بيني تجربي – علمي" استوار مي شد.
كلام واپسين:
شعرسپهري نوعي واپس گرايي و حسرت به آرامش هاي از دست رفته را درمخاطبان خاص خود بيدار مي كند كه ريشه در شكست هاي فلسفي و اجتماعي دارد. جامعه اي كه يك دوره اضمحلال وعقب ماندگي فرهنگي را آزموده، اكنون براي تسلي چنين شكست ها يي رو به سوي شعرهاي او، روانشناسي فردي، آثار و نوشته هاي عرفاي معاصرچون اشو و كريشنا مورتي و حتي روانكاوي اريك فروم و كارل هورناي مي آورد و سعي دارد اين تجربيات تلخ را در پس اين گونه آثار پنهان كند.
منابع:
1- وکیلی شهره، حافظ، پدر سهراب سپهری، پسر، ساکنان لنگره ی عرش، نشر البرز1378 تهران.
2- عباسی طالقانی، نظام، مهمانی در گلستانه سهراب سپهری، نشر ویستار، 1377، تهران
3- Anonym , sohrab and the other http://www.sohrabsepehri.com.asp
4- Anonym http://www.sohrab-sepehri.org
5- به نقل از مجلهی الفبا
[1] مجلهي الفبا شماره 36. صفحه 14، یکرنگی عباس
[2] وکیلی شهره، حافظ، پدر، سهراب سپهری پسر، ساکنان کنگره ی عرش، نشر البرز، 1378 تهران.
[3] وکیلی شهره، حافظ، پدر سهراب سپهری، پسر، ساکنان گنگره ی عرش، نشر البرز 1378 تهران
[4] برگرفته از دیوان سپهری ، سهراب
[5] برگرفته از دیوان سپهری ، سهراب
[6] برگرفته از دیوان سپهری ، سهراب
[7] عباسی طالقانی، نظام، مهمانی در گلستانه سهراب سپهری، نشر ویستار، 1377تهران
با سلام خدمت همه ی ایرانی هایی که به ایرانی بودنشان افتخار می کنند...